Mantelzorg haalde meermaals een 'kaasschaaf' langs mijn loopbaan
Bijgewerkt op: 12 nov
Een introductie op de invloed van mantelzorg op je loopbaan en het blijven zoeken naar balans.
Het zweet brak me uit toen ik mijn opdrachtgevers vertelde hoe het thuis werkelijk met ons ging. Ik probeerde mijn tranen te bedwingen. Het moest een zakelijk gesprek blijven, vond ik, maar ondertussen vertelde ik iets wat ik jarenlang buiten mijn werkrelaties had gehouden. We zorgden dag en nacht voor onze zoon en ik was aan het einde van mijn Latijn.
Het was begin 2018. Ik was vier jaar moeder van een zorgintensief kind en moest nog altijd wennen aan alles wat daar toen bij kwam kijken. Tegelijkertijd had ik mijn bedrijf Ineziatief opgebouwd, waar ik veel van mezelf in kwijt kon. Met een team van creatieve freelancers ontplooide ik initiatieven, begeleidde ik (onderwijs)teams in hun communicatieproces en voerde ik strategische communicatieprojecten uit. Het werd steeds drukker, tot ik op een kruispunt aankwam waar ik niet langer kon blijven treuzelen.
Om op deze voet verder te kunnen, moest ik voor groei kiezen. Maar groei betekende ook werkgeverschap, investeringen en continuïteit bieden. Via samenwerkingen had ik daar al een beetje aan kunnen proeven. Nu moest ik beslissen of ik die verantwoordelijkheid structureel wilde aangaan, terwijl thuis de druk steeds verder opliep.
Mijn andere kindje
Mijn bedrijf noemde ik destijds gekscherend ‘mijn andere kindje’. De pijn van het loslaten herinner ik me nog goed. Er zat zoveel in: mijn ideeën, mijn ontwikkeling, de relaties die ik had opgebouwd. Aanvankelijk nam ik alleen geen nieuwe projecten meer aan. Maar zelfs toen liepen er nog tientallen projecten. Er moest meer gebeuren, want thuis stond het water ons aan de lippen en hadden we weinig tot geen antwoorden, hulp en ondersteuning.
Mijn opdrachtgevers hadden daar nauwelijks weet van. Het zorgouderschap was nog lang niet zo verweven met mijn werk en mijn verhaal als nu. Achteraf zie ik dat het afbouwen onderdeel was van een groter acceptatieproces. Ik vergelijk dat weleens met een kaasschaaf. Steeds gaat er een laagje van de oude versie van jezelf af. Dat kan behoorlijk pijn doen. Pas gaandeweg wordt helderder wat de kern is en vanwaaruit je verder kunt. Het vertellen van mijn echte verhaal was zo’n moment. Ik was bang dat ik alles zou verliezen, dat er na die gesprekken geen werk meer voor me zou zijn. Er werd een laag afgeschaafd, maar het schaafsel leek nog niet bruikbaar.
De reacties van opdrachtgevers waren ontzettend warm. Er kwamen woorden en gebaren van begrip en waardering. Opdrachtgevers dachten mee en een aantal bood me zelfs een baan aan. Dat had ik niet verwacht. Toch zei ik eerst ‘nee’ tegen alles. De verandering was te groot om meteen iets nieuws aan te gaan en ik had tijd nodig om dit te verwerken en mijn projecten goed af te ronden of over te dragen.
Uitgestrekte hand
Een paar maanden later zat ik opnieuw bij een van mijn opdrachtgevers. We spraken over een lopend project toen mijn contactpersoon de mogelijkheid om in dienst te komen weer aanhaalde. Ze vond mijn bijdrage aan de organisatie te mooi om te laten gaan en het project zou een lange doorlooptijd hebben. Op dat moment was ik een stuk verder. Het was in alle opzichten zo passend dat ik ervoor wilde gaan. Dus solliciteerde ik. Zo ging ik het jaar daarna aan de slag in de rol die ik al had.
De stap naar loondienst leek me uitdagend, maar ik wilde er het beste van maken. Het vertrouwen en de waardering van dat moment deden iets met mij als mens. Ik besefte dat iets niet verloren hoeft te gaan als je je durft open te stellen. Dat er altijd die ene persoon kan zijn die concreet het verschil kan maken. Dit thema is nu de rode draad van deze blog geworden.
We spraken af dat er ruimte zou blijven voor mijn ondernemende kant, als dat privé ooit weer haalbaar werd. Lange tijd was dat geen enkele optie. Toch betekende het veel dat die mogelijkheid mocht blijven bestaan.
Een volgende grens

Ruim drie jaar later kwam het volgende grote kaasschaafmoment. Na het overlijden van mijn moeder en met de aanhoudende druk van de zorg raakte ik in een burn-out. Hoewel ik parttime werkte, draaide mijn hoofd structureel overuren. Bovendien waren er periodes waarin de zorg zoveel vroeg dat ik minder goed kon omgaan met vraagstukken die buiten onze zorgwereld lagen.
We hadden op dat moment gelukkig wel meer hulp, waardoor we in de directe zorg ontlast werden. Maar er kwam ook een zorgmanagersrol voor mij bij. Inhoudelijk afstemmen, organiseren, zorgen dat alles bleef lopen. Wat ik niet had voorzien, was hoeveel onvoorspelbaarheid daarbij hoorde.
Een zorgverlener kan uitvallen op het moment dat je een vergadering hebt die je zelf hebt georganiseerd. Deadlines vallen tijdens een zorgpiek. Je komt te laat omdat de overdracht aan zorgverleners meer tijd kostte… Die druk was bijna niet te dragen. Er was opnieuw een grens bereikt, hoe pijnlijk ik het ook vond om die te erkennen.
Via mijn werkgever kreeg ik begeleiding van een mantelzorgcoach. Samen bekeken we wat er allemaal op mijn bord lag. Ze hield me een spiegel voor met de woorden: ‘Je leeft nu het leven van drie mensen.’ Het was de eyeopener die ik nodig had.
De mantelzorgcoach zei: 'Je leeft nu het leven van drie mensen.'
Ik zag een dashboard vol knipperende lampjes voor me. Waar zaten knoppen waaraan ik kon draaien? Waar kon ik iets uit of zachter zetten? Bij mij knipperde vrijwel alles, terwijl ik lang niet overal invloed op had. Er moest structureel meer ruimte ontstaan.
De kaaskrullen vormgeven
Samen met mijn werkgever onderzocht ik de mogelijkheden om gezond terug te keren. Kon er een passende baan zijn met minder uren per week? En welke verantwoordelijkheden hoorden daar dan bij? Dat vond ik spannend. Ik moest een andere rol innemen en taken loslaten die vertrouwd waren. Maar ik wilde ook niet langer degene zijn bij wie een project samenkwam, die anderen moest aanjagen of de voortgang moest bewaken. Juist dat vroeg cognitief veel van me.
Mijn werkgever constateerde dat er genoeg belangrijk werk lag waarin ik waarde kon blijven toevoegen: interne communicatie, contentcreatie en thema’s die mij aan het hart gaan. Werk dat aansloot bij mijn ervaring als professional én bij de belasting die ik kon dragen. Vanaf een afstand zou je kunnen zeggen dat de nieuwe taken onder mijn niveau lagen. Voor mij pasten ze juist precies. Als er ruimte zou komen voor een grotere uitdaging, kon ik die ook op andere manieren vinden, redeneerde ik. Hoe en waar ik die uitdaging zou vinden, was op dat moment nog niet aan de orde. Mijn betaalde werk moest een hoeveelheid verantwoordelijkheid krijgen die ik duurzaam kon waarmaken. Ik zou de rest van het schaafsel misschien nog op eigen wijze en in eigen tempo kunnen vormgeven.
Zelfzorg verandert mee
Ik deed vóór de burn-out al veel aan zelfzorg. Toch kwam ik opnieuw vast te zitten. Wat ik daarvan heb geleerd, is dat zelfzorg moet meebewegen. Langdurig zorgen vraagt van je dat je zachtjes blijft doorbranden: het vlammetje gaat nooit helemaal uit. Dit wordt een burn-on genoemd.
Bij zo’n leven hoort ook langdurige zelfzorg, zodat het vlammetje aan kan blijven. Nu is zelfzorg in ons huishouden geen luxe meer, maar een voorwaarde. De vorm verandert wel. Soms is zelfzorg rust, soms juist beweging. Soms is het uiten, dan juist weer stilte. Soms is het hulp aannemen, soms is het de regie terugpakken. En soms vraagt het om structurele keuzes, hoe moeilijk die ook zijn.
Door de keuzes die gemaakt werden, ontstond er geleidelijk ruimte. Eerst voor herstel en om thuis de zaken weer op orde te krijgen. Later, toen ik sterker werd, ook voor mijn ondernemende en creatieve kant. Die kant kreeg een bestemming bij onderwerpen die ons gezin direct raken, met de vrijheid om zelf te bepalen hoeveel ik daarin kan geven.
Sindsdien is er privé opnieuw veel gebeurd. Meer dan eens was ik blij dat ik kon terugschakelen zonder een vaste verplichting te laten vallen. Daardoor weet ik inmiddels zeker dat de keuze voor mij klopt.
De pijn van het loslaten hoort nog steeds bij dit verhaal. Net als de mensen op mijn werk die met me meedachten en me lieten voelen dat mijn bijdrage waardevol bleef. Dankzij die ruimte kon ik blijven werken en langzaam ook weer andere delen van mezelf terugvinden.
Hulpbronnen
Fello, het mantelzorgloket voor werkende mantelzorgers, ontwikkelde voor de Dag van de Mantelzorg 2026 een doeboekje (zie afbeeldingen hierboven) vol praktische tips en inspirerende informatie. Je kunt het boekje hier downloaden.
Meer over mijn werk/privé-balans is te lezen in dit artikel op de website van mijn werkgever. Dit werd gepubliceerd ter gelegenheid van de Dag van de Mantelzorg in 2026.
Tijdens mijn loopbaan als zorgouder werd het steeds duidelijker dat het om langdurige zorg ging. Hiermee ging de zorg en ondersteuning van de Jeugdwet (via de gemeente) naar de wet langdurige zorg (wlz) die via het zorgkantoor loopt. Binnen de wlz is er - onder voorwaarden - vergoeding mogelijk voor de boven-gebruikelijke zorg die je als zorgouder verleent aan een zorgintensief kind. Dit geeft mogelijk financiële ruimte voor andere keuzes. Hierbij is het belangrijk om te weten dat mantelzorgers nog steeds geen werknemersrechten hebben. Dus een keuze om (meer) zorgtaken zelf uit te voeren (wat vaak overigens geen keuze, maar een noodzaak is) heeft gevolgen voor je recht op ww, pensioenopbouw enz.). Ben je langdurig mantelzorger? MantelzorgNL, de landelijke vereniging voor mantelzorgers, komt op voor je belangen. Je kunt er ook terecht bij de Mantelzorglijn.
Lees dit artikel van de Sociaal Economische Raad over mantelzorg en werk combineren.
Burn-on of burn-out? Wat is het verschil en waarom liggen ze voor ouders van zorgintensieve kinderen zo op de loer? Lees er meer over op deze pagina van Schouders (ervaringscentrum van ouders met zorgkinderen). Je vindt er ook een tool om het verschil voor jezelf te onderzoeken en er gericht mee aan de slag te gaan.
Er zijn diverse boeken over het begrip burn-on, zoals: Burn-on, Mieke Lannoey | 9789020219470 | Boeken | bol





Opmerkingen