top of page

Het gewone wat makkelijker maken

14 sep
4 minuten om te lezen

Bijgewerkt op: 11 nov

Inclusie is een groot woord. Over wat het betekent, wie ervoor verantwoordelijk is en waarom het zo ingewikkeld is kun je congressen organiseren, beleidsstukken schrijven en veel praten. Maar als je mij vraagt wat ik onder inclusie versta, kom ik steeds vaker bij iets eenvoudigs uit: voor een ander mens het gewone een beetje makkelijker maken. Dat klinkt een beetje bescheiden voor zo’n grote maatschappelijke opdracht. Toch is het voor mij waar alles mee begint.


Wat bedoel ik met 'het gewone'?


Naar school gaan. Boodschappen doen. Naar de dokter of de tandarts gaan. Mensen ontmoeten, spelen, sporten. Af en toe de buitenlucht in. Je stem laten horen. Erbij zijn als er iets te vieren valt. En ook: mensen hebben die je kennen. Die aan je denken, die je missen als je er niet bent en die vragen hoe het met je gaat. Alledaagse dingen dus, waar veel mensen nauwelijks over hoeven na te denken. Totdat ze niet vanzelfsprekend zijn…


Als moeder van een zoon die niet naar school gaat en voor wie op het moment dat ik dit schrijf geen vanzelfsprekend sport- of recreatieaanbod in de stad is, zie ik hoeveel er nodig is om iets gewoons mogelijk te maken. Alles vraagt voorbereiding, afstemming en uitleg. Soms (of in ons geval vaak) moet je zelf iets creƫren.


Als je dan iemand ontmoet die meekijkt naar wat wƩl kan, die bereid is iets anders te doen dan gebruikelijk en die vraagt: wat heeft hij nodig om hier te kunnen zijn? En als die persoon vervolgens iets van je overneemt en regelt? Dan heb je het voor mij over inclusie.


Zo groot dat het verlamt


Natuurlijk gaat inclusie ook over wetten, toegankelijkheid en de inrichting van onze samenleving. Daar moeten dingen veranderen. Dat weet ik uit de theorie en doordat ik dagelijks ervaar wat er gebeurt als voorzieningen niet passen. Maar soms is een opdracht zo groot dat we niet meer lijken te weten waar we kunnen beginnen.


Mijn ervaring met (te) grote opdrachten is dat er vooraf veel tijd gaat zitten in onderzoeken en afstemmen, terwijl degene om wie het gaat ondertussen nog steeds aan de kant staat. Alsof we vergeten zijn dat inclusie óók een persoonlijke houding en een menselijke daad voor een ander kan zijn. Wat als we het dichter bij onszelf zoeken?


Groeien door doen


De waarde van het kleine heb ik op veel momenten mogen ervaren. Mensen deden iets concreets waardoor de dag lichter werd, we mee konden doen of waardoor we even op adem konden komen. Die momenten vergeet ik niet snel en ze zijn een bron van inspiratie voor me geworden.


Zelf stond ik ook voor nieuwe opdrachten en nieuwe rollen toen ons leven afboog naar de wereld van langdurige zorg. Er waren veel nieuwe gewoontes en vaardigheden nodig om daar invulling aan te geven. Dat is niet van de ene op de andere dag gebeurd, maar gegroeid door kleine handelingen. Zo ben ik kleine stappen steeds serieuzer gaan nemen. Ook de stappen die voor een ander misschien nauwelijks zichtbaar zijn.


Niet de hele wereld


Je hoeft in mijn ogen niet meteen te weten hoe je de hele samenleving inclusiever maakt. Terwijl je daarover nadenkt, kun je beginnen bij ƩƩn mens. Een kind dat graag wil spelen, maar voor wie de drukte te veel is. Een buur die weinig buiten komt. Iemand die tijdens een overleg meer tijd nodig heeft om iets te zeggen. Een ouder die best ergens bij wil zijn, maar het thuis moeilijk geregeld krijgt.


Wie die ander is, mag je zelf ontdekken. En wat jij kunt betekenen, hangt natuurlijk af van jouw mogelijkheden. Misschien kun je iemand meenemen, iets op een andere manier uitleggen, een stiller moment aanbieden of gewoon eens vragen: zou je erbij willen zijn, en wat zou daarbij helpen? Je hoeft het antwoord niet vooraf te hebben. Je kunt samen iets proberen.


Een gymzaal als oefenplek


Vanuit die gedachte ben ik ook met Klauterkooi begonnen: hier kunnen we kinderen met en zonder beperking samen laten spelen. In een gymzaal wordt zo’n groot woord als inclusie ineens heel concreet. Kun je binnenkomen op je eigen tempo? Mag je eerst even kijken? Kunnen kinderen elkaar ontmoeten zonder dat iedereen op dezelfde manier hoeft mee te doen?


Daar kun je iets uitproberen en zien wat er gebeurt. Soms blijkt een kleine aanpassing veel ruimte te geven. Soms werkt iets niet en moet je opnieuw kijken. Je leert doordat je begint. En doordat je blijft luisteren naar de mensen voor wie je iets mogelijk wilt maken.


Klik op afbeelding voor meer informatie
Klik op afbeelding voor meer informatie

Het gewone vanzelfsprekender


Misschien blijft het bij iets kleins voor ƩƩn persoon. Misschien ontdek je hoeveel plezier of verbinding het brengt en wil je meer doen. Allebei is waardevol.


Mijn droom is dat - naast de grote plannen - mensen iets doen voor ƩƩn iemand voor wie het gewone niet vanzelfsprekend is. Voor degene die daardoor wƩl kan spelen, mee naar buiten kan of wordt gehoord, kan het vandaag al verschil maken.


Voor wie zou jij het gewone een beetje makkelijker kunnen maken?

Opmerkingen


bottom of page